BEMIDDELING: EEN HULPMIDDEL BINNEN DE SCHOOLPOORT?

40278589 - teamwork business happy people icon web could be children workers in a success business logo template

Op 1 september 2017 werd voor vele jongeren, leerkrachten en directie de aftrap gegeven voor een nieuw schooljaar. Perfecte timing om het schooljaar goed in te zetten met het formuleren van een aantal voornemens. En om dat te kunnen is het belangrijk om even een pijnpunt uit het onderwijs aan te halen.

 Uit het jaarrapport van het CLB van het schooljaar 2015-2016 blijkt dat 2387 leerlingen dat schooljaar definitief werden uitgesloten van de school waar ze tot dan toe schoolliepen. Dat is een zorgwekkend groot getal.

Het CLB geeft te kennen dat de meeste uitsluitingen hun oorzaak vinden in gedragsproblemen van leerlingen. Die resulteren op hun beurt in een “totaal getroebleerde relatie in de schoolse context”, waardoor scholen op een bepaald moment zeggen “Het kan zo niet meer verder, we sluiten uit”, aldus minister van Onderwijs Crevits (cf. Plenaire Vergadering Vlaams Parlement, 19 april 2017).

Kinderen hebben een onomstotelijk recht op onderwijs. Maar daartegenover staat de goede werking van de school. Een heel fragiele afweging die in geval van uitsluiting gemaakt moet worden. Op welke manier kan dit gesprek zo constructief mogelijk verlopen?

Minister Crevits stelt voor om in problematische relaties een onafhankelijke bemiddelaar aan te stellen. Volgens ons kan bemiddeling inderdaad een redmiddel zijn. Maar wat betekent het eigenlijk, bemiddeling?

Wat is bemiddeling?

Bemiddeling is een van de vele mogelijke trajecten om een conflict op te lossen, naast onderhandelen, arbitrage, schikking door een rechtbank… Hier gaan de partijen zelf aan de slag om met behulp van een bemiddelaar een oplossing op maat te zoeken voor hun geschil. Alle oplossingen waarvoor een akkoord gevonden kan worden, zijn mogelijk.

Het bemiddelingstraject steunt op enkele basisprincipes, die hierna toegelicht worden en slaan op de partijen, de wijze van onderhandelen en de bemiddelaar:

Inzake de partijen:

  • Autonomie

In een bemiddeling gaan alle partijen rond een tafel zitten om zélf tot een oplossing te komen. Hier kan dat bijvoorbeeld de leerling in kwestie en de klastitularis zijn. De bemiddelaar zit mee aan tafel en creëert een context waarin communicatie vergemakkelijkt wordt. Hij bouwt als het ware bruggen tussen beide standpunten.

Het is vaak zo dat de partijen gefrustreerd starten aan de bemiddeling. De bemiddelaar pikt hier en daar frustraties op en gaat op zoek naar de achterliggende oorzaak van het gestelde gedrag. De leerling en de klastitularis krijgen van zichzelf en van elkaar te horen wat ze eigenlijk belangrijk vinden.

  • Vrije wil

Het is hierbij belangrijk dat alle partijen op vrijwillige basis rond de tafel zitten om te praten met elkaar. Enkel bij een akkoord van zowel leerling als klastitularis kan bemiddeling een oplossingsweg worden. Die vrije wil houdt ook in dat elke partij vrij is om op eender welk moment uit de bemiddeling te stappen en te kiezen voor een alternatief traject.

Inzake de onderhandeling:

  • Informatie

Een derde principe is informatie. De leerling en de klastitularis moeten goed geïnformeerd zijn om zo bewuste beslissingen te kunnen maken. Dit betekent dat alle noodzakelijke informatie voor het geschil aan bod moet kunnen komen. Die informatie wordt gegeven door de partijen zelf of door een externe deskundige. In dit geval kunnen de partijen bijvoorbeeld een psycholoog aanduiden.

  • vertrouwelijkheid van onderhandelen

Informatie is in bemiddeling onlosmakelijk verbonden aan het vertrouwelijkheidsprincipe. Alles wat besproken wordt in bemiddeling, blijft binnenskamers. Wat de leerling of de klastitularis zegt in bemiddeling, kan later niet tegen hem gebruikt worden.

Inzake de bemiddelaar:

  • Onpartijdigheid

Een laatste principe is dat van de onpartijdigheid. Een bemiddelaar oordeelt niet, zoals een rechter dat net wel doet. De bemiddelaar laat in het midden wie het bij het rechte eind heeft,

  • Onafhankelijkheid

De bemiddelaar is ook Onafhankelijk: hij mag geen enkel belang hebben bij de uitkomst van de beslissing in het voor of nadeel van één van de partijen.

Het streefdoel van de bemiddelaar is enkel de communicatie tussen partijen herstellen en hen tot een goed akkoord helpen brengen dat door beiden gedragen wordt.

Een bemiddeling is geen garantie op herstelde vriendschapsbanden, maar zorgt er wel voor dat de partijen na afloop nog door dezelfde deur kunnen. En het toeval wil dat scholen veel deuren hebben waar leerling en leraar nog samen door moeten…

Ook voor conflicten buiten de schoolpoort

Tot slot wens ik nog op te merken dat bemiddeling niet enkel mogelijk is in geval van uitsluiting door de klassenraad. Bij talrijke andere conflicten – binnen schoolcontext tot ver daarbuiten – kan dit traject een oplossing zijn.

Speyk.advocaten staat u daarbij graag bij en start met enkele partners in het najaar van 2017 met een nieuw initiatief, waarbij we u als bemiddelaar kunnen bijstaan. Meester Vanspeybrouck is erkend bemiddelaar in burgerlijke en handelsgeschillen en meester Callewier is bemiddelaar in familiale aangelegenheden.

Meer info volgt binnenkort. U kunt ons ook altijd contacteren om volledig vrijblijvend inlichtingen te verkrijgen over de procedure en wat bemiddeling voor u kan betekenen.